Küflenmiş bir yiyecek gördüğünüzde veya çürük meyve kokusu duyduğunuzda hissettiğiniz; temel ve yaşamsal duygulardan biri olan tiksinme (iğrenme) zararlı, zehirli ve hastalık riski barındıran şeylerden kaçınmanıza yardımcı olur.

iğrenme, iğrenç, tiksinme, mide bulantısı, kusma, kadın, elma

Tiksinme duygusu evrensel olduğundan farklı kültürlerdeki insanların tiksinme ifadesini tanımanız kolaydır. Tiksinme genel olarak:

  • Gözlerin kısılması
  • Kaşların ve burnun kırıştırılması
  • Dudağın üst kısmının kıvrılması
  • Ağzın açık kalması

ile karakterizedir. Bu yüz ifadesine bulantı ve kusma da eşlik edebilir.

tiksinme, iğrenme, virüs, bakteri, mikrop, parazit, hastalık

Bu fizyolojik tepkilerle beraber yüzdeki açık bölgelerin kapatılmasının, parazit veya enfeksiyonlara karşı koruduğu; ağzın aralıklı şekilde açık kalmasının ise bulaşma durumu söz konusu olduğunda kusmayı kolaylaştırdığı ifade edilmektedir.

iğrenme, ksma, bulantı, tiksinme, kadın, sıvı, sarı, mor

Sadece yiyeceklerin tadı veya kokusu ile ilgili olmayan tiksinme duygusunu; vücut sıvıları, bazı hayvan türleri, kirli bir ortam, cansız beden ve lezyonlar gibi farklı uyaranlar karşısında da hissedebilirsiniz.

Tiksinme, evrensel ve temel bir duygu olmasına rağmen kültürel koşullardan etkilenir. İğrenç bulunan besinler ve durumlar kültür tarafından belirlenerek nesiller boyu aktarılır. Siz böcek yemeyi iğrenç buluyor olabilirsiniz; ancak böcek yemenin normal olarak karşılandığı bir toplumda yaşayan birey, böcek yemeğini lezzetli bulabilir.

böcek, çekirge, yaprak, iğrenme, tiksinme, böcek fobisi

Temel ve işlevsel bir duygu olan tiksinme hayatınızı zorlaştırabilir. Klasik koşullama denilen öğrenme yöntemiyle, normalde iğrenç bulmadığınız bir yiyecekten tiksinmeye başlamış olabilirsiniz. Buna benzer bir durum yaşıyorsanız psikolog desteği alabilirsiniz.

423 kişi okudu

Psikolog Cenk UMUR

Psikolog Cenk Umur, 2013 yılında Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü‘nden mezun olmuştur. Lisansüstü eğitimine Anadolu Üniversitesi Sosyoloji Bölümü‘nde devam etmektedir. 2013 yılında Ali Osman Demirtaş Vakfı Özel Yatılı Bakım Merkezi’nde psikoz tanısı alan hastalar ve zihinsel engellilere yönelik psikososyal destek içerikli çalışmalar yaptıktan sonra 2014 yılında göreve başladığı Eskişehir İl Sağlık Müdürlüğü’nde kadına yönelik şiddet, sigara ve madde bağımlılığı, çocuk ihmal ve istismarı, intihar, otizm spektrum bozukluğu ve diğer gelişimsel bozukluklar alanında çalışmalar yapmıştır. 2018 yılından itibaren İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı Sağlıklı Hayat Merkezi’nde psikolojik danışmanlık hizmeti vermektedir.

1 yorum

Tıkınırcasına yeme bozukluğu – Momentum · 8 Temmuz 2020 12:42 tarihinde

[…] yeme atakları, vücut ağırlıkları ve fiziksel görünümleri nedeniyle öfke, kaygı ve tiksinme hissettiklerinden, sıkıntı veren bu duygulardan uzaklaşmak için yeniden bir tıkınırcasına […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir