zorbalık-anksiyete-okul-çocuk-siberzorbalık-teknoloji-çocuklar
Çocuk Psikolojisi,  Psikoloji Yazıları

Akran zorbalığına karşı neler yapabilirsiniz?

Anne ve babalar olarak çocuğunuzun okul hayatını önemsiyor ve başarılı olması için elinizden geleni yapıyor olabilirsiniz. Okulu, istikrarlı bir başarı yakalayıp bunu yaşamı boyunca sürdürebileceği bir işin ilk adımı olarak görebilirsiniz. Evet, okuldaki akademik başarı çocuğunuzun geleceği için oldukça önemlidir. Ancak unutmamanız gereken bir şey var ki okullar sosyal alanlardır. Çocuğunuz okulda sadece yeni bilgiler öğrenerek, çeşitli sınavlara girip akademik başarılar kazanmaz; aynı zamanda aile dışındaki başka bireylerle iletişim kurmayı, arkadaşlığı, paylaşımı ve kendini sosyal alanda ifade etmeyi öğrenir.

zorbalık-anksiyete-okul-çocuk-siberzorbalık-teknoloji-çocuklar-psikoloji-çocuk psikolojisi-öğretmen

Okul hayatı, çocuğunuzun hızla geliştiği dönemde büyük bir zaman dilimine yayılır. Bu nedenle okulda yaşanan sorunların onu etkilememesi mümkün değildir. Bu sorunlardan birisi de okullarda sıklıkla karşılaşılan “akran zorbalığıdır”.

zorbalık-anksiyete-okul-çocuk-siberzorbalık-teknoloji-çocuklar-psikoloji-çocuk psikolojisi-öğretmen

Zorbalık; hiçbir neden olmaksızın ortaya çıkan, kurban ile zorba arasında güç dengesizliğinin olduğu, tekrarlayıcı ve bilinçli şekilde gerçekleştirilen, yıldırma ve zarar verme amacını taşıyan saldırganlıktır. Zorba davranışların dürtme, tekmeleme, vurma, eşyaya zarar verme, hırsızlık gibi fiziksel yönü olsa da alay etme, kötü bakma, tehdit etme, cinsel yönelimi/kimliği ile ilgili dalga geçme, baskı kurma gibi sözel; dedikodu yayma, izole etme, utandırma, dışlama, diğerlerini kışkırtma, başkaları önünde küçük düşürme gibi sosyal yönü de mevcuttur.

zorbalık-anksiyete-okul-çocuk-siberzorbalık-teknoloji-çocuklar-psikoloji-çocuk psikolojisi-öğretmen

Okullarda akranlar arasında sıklıkla görülen bu şiddet davranışlarının nedenleri şunlar olabilir; bazı öğrencilerin kendilerini arkadaşları arasında üstün görmeleri, şiddeti çözüm yolu olarak tercih etmeleri, kurbanın maruz kaldığı baskıyı hak ettiği düşüncesi, ailelerin çocuğu üzerindeki baskıcı tutumları, bazı ailelerde çocuk ile ebeveyn iletişiminin zorba-kurban ilişkisi üzerinden gerçekleşmesi vb.

zorbalık-anksiyete-okul-çocuk-siberzorbalık-teknoloji-çocuklar-psikoloji-çocuk psikolojisi-öğretmen

Peki, zorbalığa maruz kalmak bir çocuğu nasıl etkiler? Tabi ki stres yaratan her olay gibi zorbalıkla beraber baş ağrısı, karın ağrısı, konsantrasyon güçlükleri, gerginlik, uyku ve yeme ile ilgili problemler gözlemlenebilir. Bunun yanı sıra okul başarısında düşüş, depresif duygudurum, sosyal kaygı, öz saygıda düşüş, intihar riski, okul korkusu, değersizlik duyguları da ortaya çıkabilir.

zorbalık-anksiyete-okul-çocuk-siberzorbalık-teknoloji-çocuklar-psikoloji-çocuk psikolojisi-öğretmen

Aileler olarak neler yapabilirsiniz?

Çocuğunuzun zorbalığa kurban veya zorba olarak karışmaması için yapabileceklerinizden bahsedelim. Öncelikle çocuklarınızın fiziksel olarak güçlü, her zaman kazanan veya popüler olması yönünde düşünce ve hayalleriniz varsa kendinizi kontrol edin, çocuğunuzun bunlara ne kadar ihtiyacı olduğunu düşünün ve bunları çocuğunuza yansıtmayın. Çocuğunuz sizin duygunuzdan etkilenerek istenmeyen davranışlar sergileyebilir.

zorbalık-anksiyete-okul-çocuk-siberzorbalık-teknoloji-çocuklar-psikoloji-çocuk psikolojisi-öğretmen

Çocuğunuz hakkında bilgi sahibi olmanın en kolay yolu onunla zaman geçirmek, onu dinlemek ve iyi ilişki kurmaktır. Böylece çocuğunuzu etkileyen durumlar, kişiler ve olaylar ile ilgili gözlem yapabilir; çocuğunuzun kimlerle, nasıl arkadaşlıklar kurduğunu öğrenebilirsiniz. Örneğin; çocuğunuza okulda onu öfkelendiren veya üzen herhangi bir şeyin olup olmadığını sorarak bu durumlarda nasıl tepki vermesi gerektiği üzerine konuşabilirsiniz.

zorbalık-anksiyete-okul-çocuk-siberzorbalık-teknoloji-çocuklar-psikoloji-çocuk psikolojisi-öğretmen

Eğer çocuğunuz zorbalık yaptığı veya zorbalığa maruz kaldığı bir durumun içindeyse… İlk olarak çocuğunuzu dikkatlice dinleyin. “Arkadaşına yaptığını sana yapsam iyi olur mu?”, “Arkadaşını kızdıracak bir şey mi söyledin?” veya “Sen niye bir şey yapmadın?” gibi cümleler çocuğunuzun suçluluk, korku ve çaresizlik hissetmesine yol açar. Bu nedenle sadece dinleyin.

zorbalık-anksiyete-okul-çocuk-siberzorbalık-teknoloji-çocuklar-psikoloji-çocuk psikolojisi-öğretmen

Zorbalık yapması veya bu zorbalığa maruz kalması onun çocuk olduğu gerçeğini değiştirmez, onun duygularını anlamaya çalışın. Sakin kalmanız oldukça önemlidir. Daha sonra zorbalığın nasıl meydana geldiğini, nerede olduğunu öğrenin.

zorbalık-anksiyete-okul-çocuk-siberzorbalık-teknoloji-çocuklar-psikoloji-çocuk psikolojisi-öğretmen

Olaya hâkim olduktan sonra tek başınıza müdahalede bulunmayın. Bu sürece okul yönetimini ve öğretmenleri katmak önemlidir. Öğretmenler veya okuldaki herhangi bir personel bu durumdan haberdar olmayabilir. Paylaşmaktan ve yardım istemekten çekinmeyin. Okulun, zorbalık ile ilgili müdahalesinin ve çözüm stratejisinin bir parçası olun.

zorbalık-anksiyete-okul-çocuk-siberzorbalık-teknoloji-çocuklar-psikoloji-çocuk psikolojisi-öğretmen

Özellikle zorbalığa maruz kalan çocuk zorbalığı hak ettiğini ve hatalı olduğunu düşünebilir. Onu yargılamadan işbirliği içinde olayı adım adım irdeleyerek suçlu hissettiği yeri ifade etmesini sağlayın. Onun bir suçu olmadığı, değerli ve yeterli olduğunu hissettirin.

Çocuğunuza duyguların işlevsel şekilde ifade edilmesi ve çatışma çözme konusunda model olun, şiddetin ve saldırganlığın uygun bir iletişim şekli olmadığı mesajını verin; zorbalığa maruz kalması durumunda neler yapabileceği ile ilgili alanında uzman bir psikolog ile birlikte plan oluşturun; öğretmenler ve yöneticilerle iletişimde kalarak gerekirse zorbalık konusunda eğitimlerin ve farkındalık faaliyetlerinin düzenlenmesinde görev alabilirsiniz.

159 kişi görüntüledi
Bu yazıyı okuduğunuzu arkadaşlarınıza gösterin

Psikolog Cenk Umur, 1991 yılında Balıkesir‘de doğmuştur. 2013 yılında Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü‘nden mezun olmuştur. Lisansüstü eğitimine Anadolu Üniversitesi Sosyoloji Bölümü‘nde devam etmektedir. 2013 yılında Ali Osman Demirtaş Vakfı Özel Yatılı Bakım Merkezi’nde psikoz tanısı alan hastalar ve zihinsel engellilere yönelik psikososyal destek içerikli çalışmalar yaptıktan sonra 2014 yılında göreve başladığı Eskişehir İl Sağlık Müdürlüğü’nde kadına yönelik şiddet, sigara ve madde bağımlılığı, çocuk ihmal ve istismarı, intihar, otizm spektrum bozukluğu ve diğer gelişimsel bozukluklar alanında çalışmalar yapmıştır. 2018 yılından itibaren İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı Odunpazarı 1 Nolu Sağlıklı Hayat Merkezi’nde psikolojik danışmanlık hizmeti vermektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir